Wat is een zafu? Zo kies en gebruik je een meditatiekussen
Als je op de vloer bent begonnen met mediteren, ben je waarschijnlijk twee woorden tegengekomen: zafu en zabuton. Het zijn de twee kussens waaruit een klassieke meditatiezitplaats op de vloer bestaat, maar uit de Japanse namen alleen blijkt niet welk kussen waarvoor dient en evenmin of je beide nodig hebt.
Een zafu is een rond kussen om zittend op de vloer te mediteren. Je zit op het kussen in plaats van plat op de grond, waardoor je heupen hoger komen en je knieën lager dan je heupen kunnen rusten. Een zabuton is de gewatteerde mat die eronder ligt. In deze gids leggen we uit wat elk kussen is, hoe je beslist of je ook een zabuton nodig hebt en hoe je op een zafu zit, aan de hand van onze eigen meditatiekussens als voorbeeld.
Waarvoor wordt een zafu gebruikt?
Een zafu geeft je een verhoogde zitplaats wanneer je op de vloer mediteert. Het kussen is nauw verbonden met zazen, de zittende meditatie van de zenboeddhistische traditie, maar je kunt het gebruiken voor elke meditatie waarbij je op de vloer zit.
Hoeveel verhoging je krijgt, hangt af van de hoogte van het kussen. Typische zafu’s zijn ongeveer 35 cm breed en vaak zo’n 20 cm hoog wanneer ze zijn opgeklopt, al varieert de hoogte. Onze WA NI DA-zafu is met een hoogte van 20 cm en een breedte van 35 cm overeenkomstig met die gebruikelijke afmetingen.
Wat betekent zafu?
Zafu is een Japans woord dat meestal wordt uitgelegd als een samenstelling van twee delen: za, wat zitplaats betekent, en fu, wat lisdodde betekent (ook wel cattail of bulrush genoemd). Je ziet het vaak vertaald als genaaide zitplaats, maar zoals de Wikipedia-pagina over de zafu aangeeft, betekenen de karakters zelf zitplaats plus lisdodde. Het woord is Japans, maar het kussen ontstond in China, waar het putuan wordt genoemd, en bereikte Japan samen met het zenboeddhisme.
Wat zit er in een zafu?
Lisdoddepluis was oorspronkelijk de vulling; daaraan dankt de plant zijn plaats in de naam. In Japan werd kapok de favoriete vulling. Kapok is een lichte, zachte plantenvezel uit de zaaddozen van de kapokboom. Boekweitdoppen zijn tegenwoordig een andere veelgebruikte vulling.
Elk van onze meditatiekussens is gevuld met biologische kapok, dus de zafu’s in onze collectie zafu-meditatiekussens hebben allemaal dezelfde vulling.
Zafu versus zabuton: heb je beide nodig?
Een zabuton is een gewatteerde mat die onder de zafu ligt. Waar de zafu je heupen optilt, dempt de zabuton de vloer onder je knieën, enkels en voeten. De twee zijn ontworpen om als paar te werken. De zafu ligt naar de achterkant van de zabuton, en je knieën en onderbenen rusten op de mat ervoor.
Of je een zabuton nodig hebt, hangt af van je vloer en van je zithouding. Als vuistregel geldt:
| Jouw situatie | Wat je kunt gebruiken |
|---|---|
| Je zit op tapijt of een vloerkleed tijdens kortere sessies | Een zafu op zichzelf kan voldoende zijn |
| Je zit op een harde vloer, zoals planken of tegels, zit langer of knielt | Een zafu met een zabuton |
| Je wilt een gewatteerd vloerkussen zonder rond kussen | Een zabuton op zichzelf |
De logica volgt uit wat elk kussen doet. Een zafu ondersteunt alleen je heupen, dus je knieën, enkels en voeten rusten de hele sessie op wat eronder ligt. Tapijt kan voldoende demping bieden. Planken en tegels doen dat niet, en dat is precies waar een zabuton voor dient.
Onze WI KUN DA-zabuton is bijvoorbeeld een vlakke, vierkante mat van 70 bij 70 cm (28 bij 28 inch) en 6 cm (2 inch) hoog, met een katoenen hoes en een vulling van biologisch kapok. Je kunt hem gebruiken met al onze zafu's, of los als gewatteerd vloerkussen. Niet elke zabuton is echter een vlak vierkant. Onze zabuton-meditatiekussens bevatten ook een oprolbaar model.
Als je beide liever in één keer kiest, bevat onze zafu- en zabuton-collectie sets naast losse zafu's en zabutons.
Een zafu kiezen
Begin met de hoogte. Een hogere zafu tilt je heupen verder op, terwijl je met een lagere zafu dichter bij de vloer blijft. Als je niet zeker weet welke bij je past, ga dan thuis op een opgevouwen deken zitten op verschillende hoogtes, zoek de hoogte waarbij je knieën lager rusten dan je heupen, meet die en vergelijk de maat met de hoogte op elke productpagina.
Kijk vervolgens naar de breedte. Een breder kussen biedt een groter zitvlak, dus controleer ook de breedte op de productpagina.
De vulling komt als laatste, en binnen ons assortiment onderscheidt die de ene zafu niet van de andere, omdat ze allemaal biologische kapok gebruiken.
Hoe zit je op een zafu?
Er is niet één juiste manier om te zitten. Deze stappen vormen een eenvoudig uitgangspunt.
- Leg de zabuton op de vloer en plaats de zafu richting de achterrand ervan. Als je alleen een zafu gebruikt, leg hem dan op een vloerkleed of tapijt.
- Ga op het voorste deel van de zafu zitten, ongeveer op het voorste derde deel en niet in het midden, zodat je heupen iets hoger zijn dan je knieën.
- Kies een beenpositie die je de hele sessie kunt volhouden. Probeer eerst een eenvoudige kleermakerszit, met je knieën op de zabuton of de vloer.
- Ga rechtop zitten met je handen in je schoot of op je dijen.
- Pas gaandeweg aan. Als een knie de zabuton of de vloer niet raakt, probeer dan een hogere zafu of stop een opgevouwen deken onder die knie.
Knielen
Je kunt ook knielen. Zet de zafu op zijn kant, plaats hem tussen je hielen en ga erop zitten, met je knieën en schenen op de zabuton.
Veelgestelde vragen
Wat betekent zafu in het Engels?
Za betekent zitplaats en fu betekent lisdodde, de plant waarvan het dons de eerste kussens vulde. Het wordt vaak vertaald als genaaide zitplaats, maar de karakters zelf betekenen zitplaats en lisdodde.
Waarvoor wordt een zafu gebruikt?
Het is een kussen om zittend op de vloer te mediteren, dat nauw verbonden is met zazen binnen de zentraditie. Het tilt je heupen op, zodat je niet plat op de grond zit.
Wat is het verschil tussen een zafu en een zabuton?
Een zafu is het ronde kussen waarop je zit. Een zabuton is de mat die eronder ligt en de vloer onder je knieën en benen dempt.
Heb ik naast een zafu ook een zabuton nodig?
Niet altijd. Op tapijt of een vloerkleed kan een zafu op zichzelf voldoende zijn. Op een harde vloer, tijdens langere sessies of als je knielt, voeg je een zabuton toe. Een zabuton kan ook op zichzelf worden gebruikt als gewatteerde vloerzitplaats.
Waarmee zijn jullie meditatiekussens gevuld?
Al onze meditatiekussens zijn gevuld met biologische kapok.
Zodra je weet of je een zafu, een zabuton of beide nodig hebt, bekijk je ons assortiment meditatiekussens en vergelijk je de hoogte van elke zafu voordat je kiest.
